Zasiłek rodzinny sprawdź aktualne progi dochodowe i zasady jego obliczania
- Podstawowy próg dochodowy na osobę w rodzinie wynosi 674,00 zł miesięcznie.
- Dla rodzin z dzieckiem z niepełnosprawnością próg dochodowy jest wyższy i wynosi 764,00 zł miesięcznie na osobę.
- Dochód do zasiłku oblicza się na podstawie roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy (np. 2024 dla okresu 2025/2026).
- Mechanizm "złotówka za złotówkę" pozwala na otrzymanie części zasiłku nawet po nieznacznym przekroczeniu progu dochodowego.
- Świadczenie 800 plus nie jest wliczane do dochodu rodziny przy ubieganiu się o zasiłek rodzinny.
- Wnioski na nowy okres zasiłkowy (od 1 listopada do 31 października) można składać online już od 1 sierpnia.
Zasiłek rodzinny: aktualne progi dochodowe, które musisz znać
Kryteria dochodowe są fundamentem decydującym o tym, czy rodzina kwalifikuje się do otrzymania zasiłku rodzinnego. W Polsce obowiązują dwa główne progi, zależne od specyfiki rodziny. Pamiętajmy, że są to kwoty miesięczne w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie.| Typ rodziny | Miesięczny próg dochodowy na osobę |
|---|---|
| Rodzina bez dziecka z niepełnosprawnością | 674,00 zł |
| Rodzina z dzieckiem z niepełnosprawnością | 764,00 zł |
Jak obliczyć dochód do zasiłku rodzinnego? Poradnik krok po kroku
Obliczanie dochodu do zasiłku rodzinnego może wydawać się skomplikowane, ale postaram się to maksymalnie uprościć. Kluczowe jest zrozumienie, że do ustalenia uprawnień na dany okres zasiłkowy (trwający od 1 listopada do 31 października następnego roku) bierze się pod uwagę dochód rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym ten okres. Na przykład, jeśli ubiegamy się o zasiłek na okres 2025/2026, rokiem bazowym będzie 2024. Ważne jest również uwzględnienie ewentualnej utraty lub uzyskania dochodu w trakcie roku.
Co wlicza się do dochodu
- Przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych (np. wynagrodzenie z umowy o pracę, umowy zlecenie, umowy o dzieło).
- Dochody z działalności rolniczej (przeliczane na podstawie hektarów przeliczeniowych).
- Niektóre dochody nieopodatkowane, takie jak:
- Alimenty na rzecz dzieci.
- Stypendia szkolne, socjalne, doktoranckie.
- Świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
- Zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze (jeśli nie są opodatkowane).
Czego nie wlicza się do dochodu
- Świadczenie wychowawcze 800 plus (dawne 500 plus).
- Jednorazowe zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.
- Dodatek z tytułu urodzenia dziecka (do zasiłku rodzinnego).
- Świadczenia z pomocy społecznej (np. zasiłki celowe, okresowe).
- Zasiłki pielęgnacyjne.
- Świadczenia rodzicielskie.
- Zasiłki dla opiekunów.
- Dochody z prac dorywczych, jeśli nie podlegają opodatkowaniu.
Przykład obliczenia dochodu na osobę w rodzinie
Wyobraźmy sobie czteroosobową rodzinę: mama, tata i dwoje dzieci. Obliczmy ich dochód na osobę na podstawie roku bazowego 2024.
-
Zbierz roczne dochody netto:
- Mama: 48 000 zł rocznie (4 000 zł netto miesięcznie).
- Tata: 60 000 zł rocznie (5 000 zł netto miesięcznie).
- Dzieci: Brak dochodów.
- Alimenty na jedno dziecko: 3 600 zł rocznie (300 zł miesięcznie).
-
Zsumuj roczne dochody wszystkich członków rodziny:
- 48 000 zł (mama) + 60 000 zł (tata) + 3 600 zł (alimenty) = 111 600 zł (łączny roczny dochód rodziny).
-
Podziel łączny roczny dochód przez 12 miesięcy, aby uzyskać średni miesięczny dochód rodziny:
- 111 600 zł / 12 miesięcy = 9 300 zł (średni miesięczny dochód rodziny).
-
Podziel średni miesięczny dochód rodziny przez liczbę osób w rodzinie:
- 9 300 zł / 4 osoby = 2 325 zł (miesięczny dochód na osobę w rodzinie).
W tym przykładzie dochód na osobę wynosi 2 325 zł. Jest to kwota znacznie przekraczająca podstawowy próg dochodowy 674,00 zł, co oznacza, że rodzina w standardowej sytuacji nie otrzymałaby zasiłku rodzinnego. Ale co, jeśli przekroczenie jest niewielkie? Wtedy wkracza mechanizm "złotówka za złotówkę".
Przekroczyłeś próg dochodowy? Sprawdź zasadę "złotówka za złotówkę"
Jedną z najważniejszych zasad w systemie świadczeń rodzinnych jest mechanizm "złotówka za złotówkę". To rozwiązanie, które ma zapobiegać nagłej utracie prawa do świadczeń w przypadku niewielkiego przekroczenia progu dochodowego. Działa to w ten sposób, że jeśli dochód rodziny na osobę przekroczy kryterium dochodowe, to zasiłek rodzinny i ewentualne dodatki zostaną pomniejszone o kwotę tego przekroczenia. Innymi słowy, nie tracimy całego świadczenia, a jedynie jego część.
Na przykład, jeśli łączna kwota zasiłku i dodatków dla rodziny wynosiłaby 200 zł miesięcznie, a dochód rodziny przekroczył próg o 50 zł, to rodzina otrzyma świadczenie w wysokości 150 zł (200 zł - 50 zł). To bardzo sprawiedliwe rozwiązanie, które doceniam, ponieważ daje realne wsparcie nawet tym rodzinom, które nieznacznie przekraczają ustalone limity.
Warto jednak pamiętać, że świadczenie nie zostanie wypłacone, jeśli jego kwota po zastosowaniu zasady "złotówka za złotówkę" byłaby niższa niż 20 zł. Jest to minimalna kwota, poniżej której wypłata staje się nieopłacalna administracyjnie.
Wysokość zasiłku i dodatków: Ile pieniędzy realnie możesz otrzymać?
Wysokość samego zasiłku rodzinnego jest stała i zależy od wieku dziecka. Do tego dochodzą różne dodatki, które mogą znacząco zwiększyć ogólne wsparcie finansowe dla rodziny.
Miesięczne kwoty zasiłku rodzinnego
| Wiek dziecka | Miesięczna kwota zasiłku |
|---|---|
| Do ukończenia 5. roku życia | 95 zł |
| Powyżej 5. do 18. roku życia | 124 zł |
| Powyżej 18. do 24. roku życia | 135 zł |
Najważniejsze dodatki do zasiłku rodzinnego
- Dodatek z tytułu urodzenia dziecka: Jednorazowo 1000 zł.
- Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego: 400 zł miesięcznie.
- Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka: 193 zł miesięcznie na dziecko (nie więcej niż 386 zł na wszystkie dzieci); w przypadku dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności kwota zwiększona o 80 zł.
- Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego: 95 zł miesięcznie na dziecko do 5. roku życia; 124 zł miesięcznie na dziecko powyżej 5. roku życia.
- Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego: Jednorazowo 100 zł na dziecko.
-
Dodatek z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania:
- 69 zł miesięcznie na dziecko, jeśli dojeżdża do szkoły.
- 113 zł miesięcznie na dziecko, jeśli mieszka w internacie lub stancji.
Warto podkreślić, że prawo do wszystkich wymienionych dodatków jest ściśle powiązane z prawem do zasiłku rodzinnego. Oznacza to, że aby otrzymać dodatek, najpierw trzeba spełnić kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego. Co więcej, mechanizm "złotówka za złotówkę" dotyczy łącznej kwoty zasiłków i dodatków, a nie tylko samego zasiłku.
Terminy i dokumenty: Kiedy i gdzie złożyć wniosek o zasiłek?
Aby świadczenia były wypłacane terminowo i bez przerw, kluczowe jest przestrzeganie terminów składania wniosków. Okres zasiłkowy, na który ustalane jest prawo do świadczeń, trwa od 1 listopada danego roku do 31 października następnego roku kalendarzowego. Złożenie wniosku w odpowiednim czasie gwarantuje ciągłość wypłat.
Kluczowe daty składania wniosków na nowy okres zasiłkowy
- Od 1 sierpnia: Możliwość składania wniosków online (przez portal Emp@tia, bankowość elektroniczną, PUE ZUS).
- Od 1 września: Możliwość składania wniosków w formie papierowej (w urzędzie gminy/miasta, ośrodku pomocy społecznej lub pocztą).
Złożenie wniosku w sierpniu lub wrześniu zapewnia wypłatę świadczenia z wyrównaniem od 1 listopada. Jeśli wniosek zostanie złożony później, świadczenie będzie wypłacone od miesiąca złożenia wniosku.
Przeczytaj również: Świadczenia rodzinne 2025/2026: Do kiedy złożyć wniosek?
Wymagane dokumenty
Przygotowanie odpowiednich dokumentów jest równie ważne, co terminowe złożenie wniosku. Zazwyczaj wymagane są:
- Dowód osobisty wnioskodawcy.
- Skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (lub dzieci).
- Zaświadczenia o dochodach członków rodziny za rok bazowy (np. PIT-y, zaświadczenia od pracodawcy).
- W przypadku dziecka z niepełnosprawnością orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
- Dokumenty potwierdzające utratę lub uzyskanie dochodu (np. świadectwo pracy, umowa o pracę, zaświadczenie o rejestracji w urzędzie pracy).
- W przypadku alimentów wyrok sądowy lub ugoda alimentacyjna.
Zawsze rekomenduję sprawdzenie aktualnej i pełnej listy wymaganych dokumentów na stronie internetowej właściwego urzędu gminy/miasta lub Miejskiego/Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS/GOPS), ponieważ lista może się nieznacznie różnić w zależności od konkretnej sytuacji rodziny i lokalnych wymagań.
