jaojaboja.pl

Dziecko z ADHD: Jak postępować? Sprawdzone strategie dla rodziców

Dziecko z ADHD: Jak postępować? Sprawdzone strategie dla rodziców

Napisano przez

Jacek Szczepański

Opublikowano

15 wrz 2025

Spis treści

Ten artykuł stanowi kompleksowy poradnik dla rodziców i opiekunów dzieci z ADHD, oferując praktyczne strategie postępowania w codziennym życiu. Dowiesz się, jak zrozumieć specyfikę ADHD, skutecznie wspierać rozwój dziecka w domu i szkole, a także gdzie szukać profesjonalnej pomocy w Polsce, by odzyskać spokój i poczucie kompetencji.

Skuteczne strategie postępowania z dzieckiem z ADHD klucz do spokojnego rodzicielstwa

  • ADHD to neurologiczne zaburzenie uwagi, nadpobudliwości i impulsywności, a nie kwestia złego wychowania.
  • Kluczowe w codziennym funkcjonowaniu dziecka z ADHD są stała rutyna, jasne zasady i pozytywne wzmocnienia.
  • Dziecko z diagnozą ADHD ma prawo do specjalnych dostosowań w szkole, które gwarantuje opinia z poradni psychologiczno-pedagogicznej.
  • W Polsce dostępne są różnorodne formy wsparcia i terapii, takie jak terapia behawioralna, TUS, a w razie potrzeby farmakoterapia.
  • Rodzice dzieci z ADHD również potrzebują wsparcia warto korzystać z grup wsparcia i warsztatów psychoedukacyjnych.
  • Aktywność fizyczna, zbilansowana dieta i nauka regulacji emocji to ważne elementy wspierające rozwój dziecka.

Czym tak naprawdę jest ADHD? Rozprawiamy się z mitami

Kiedy po raz pierwszy słyszy się diagnozę ADHD u swojego dziecka, naturalne jest, że pojawia się wiele pytań, a często także obaw i poczucia winy. Chcę jasno podkreślić: ADHD to nie kwestia złego wychowania, lenistwa czy braku dyscypliny. To neurologiczne zaburzenie rozwojowe, które wpływa na funkcjonowanie mózgu, a co za tym idzie na zachowanie, koncentrację i kontrolę impulsów. Objawy, które obserwujemy u dzieci z ADHD, nie są celowe ani złośliwe. Wynikają one z odmiennej pracy układu nerwowego, co jest kluczowe dla zrozumienia i akceptacji. Rozprawmy się z mitem, że dziecko "mogłoby się bardziej postarać" ono naprawdę się stara, ale jego mózg pracuje inaczej.

Trzy filary ADHD: Dlaczego Twoje dziecko ma problem z uwagą, ruchem i impulsami?

ADHD manifestuje się poprzez trzy podstawowe objawy, które często nazywam "filarami" tego zaburzenia. Ich nasilenie jest różne u każdego dziecka i może zmieniać się z wiekiem, ale to właśnie one stanowią sedno trudności, z jakimi mierzą się dzieci z ADHD na co dzień.

  • Zaburzenia koncentracji uwagi: Co to oznacza w praktyce? Dziecko może mieć trudności ze skupieniem się na jednym zadaniu, łatwo się rozprasza, zapomina o poleceniach, gubi rzeczy, ma problem z dokończeniem rozpoczętych czynności. To nie jest brak chęci, ale realna trudność w utrzymaniu uwagi.
  • Nadpobudliwość: Przejawia się nadmierną ruchliwością, niemożnością usiedzenia w miejscu, wierceniem się, bieganiem i wspinaniem w nieodpowiednich sytuacjach. Dziecko z ADHD często odczuwa wewnętrzny przymus ruchu, który trudno mu kontrolować.
  • Impulsywność: To szybkie reagowanie bez zastanowienia. Przykłady impulsywnych zachowań to przerywanie innym, wtrącanie się do rozmów, podejmowanie ryzykownych działań, trudności z czekaniem na swoją kolej. Impulsywność często prowadzi do problemów w relacjach społecznych i trudności w przestrzeganiu zasad.

Zrozumienie tych filarów jest pierwszym krokiem do skutecznego wspierania dziecka. To pomaga mi jako ekspertowi, a Wam jako rodzicom, patrzeć na zachowania dziecka z większą empatią i szukać odpowiednich rozwiązań.

Zobacz świat oczami swojego dziecka: Jak funkcjonuje mózg z ADHD?

Jako ekspert, często tłumaczę rodzicom, że zachowania dziecka z ADHD nie są złośliwe, ale wynikają z odmiennej pracy układu nerwowego. W dużym uproszczeniu, mózg dziecka z ADHD ma pewne różnice w funkcjonowaniu neuroprzekaźników, takich jak dopamina i noradrenalina, które odpowiadają za uwagę, motywację i kontrolę impulsów. To sprawia, że filtry sensoryczne działają inaczej, a dziecko jest bardziej podatne na rozpraszacze i ma trudności z hamowaniem reakcji. Kiedy rozumiemy, że to nie jest "zła wola", ale biologiczna specyfika, łatwiej jest nam budować empatię i akceptację. To pozwala nam przestać walczyć z objawami i zacząć wspierać dziecko w nauce radzenia sobie z nimi, co jest podstawą do budowania jego poczucia wartości i kompetencji.

dziecko z adhd plan dnia rutyna wizualny harmonogram

Klucz do sukcesu w domu: sprawdzone strategie, które naprawdę działają

Przejście od zrozumienia do działania w codziennym życiu z dzieckiem z ADHD wymaga konsekwencji i cierpliwości. W domu możemy stworzyć środowisko, które będzie wspierać rozwój dziecka i pomagać mu radzić sobie z wyzwaniami. Oto strategie, które z mojego doświadczenia naprawdę przynoszą efekty.

Moc rutyny: Jak stworzyć przewidywalny plan dnia, który da dziecku poczucie bezpieczeństwa?

Rutyna, stały plan dnia i jasne, proste zasady to absolutne fundamenty w pracy z dzieckiem z ADHD. Dlaczego? Ponieważ przewidywalność otoczenia pomaga dziecku w organizacji i samokontroli. Kiedy dziecko wie, czego się spodziewać, zmniejsza się jego poziom lęku i frustracji, a zwiększa się poczucie bezpieczeństwa. To daje mu ramy, w których może funkcjonować efektywniej. Oto kilka praktycznych wskazówek:

  1. Stwórz wizualny harmonogram: Dzieci z ADHD często lepiej przetwarzają informacje wizualne. Użyj obrazków, piktogramów lub prostych rysunków, aby przedstawić plan dnia. Możesz powiesić go w widocznym miejscu.
  2. Ustal stałe pory: Na posiłki, naukę, zabawę i sen. Konsekwencja w tych obszarach jest kluczowa.
  3. Bądź konsekwentny: Trzymaj się ustalonej rutyny, nawet w weekendy. Oczywiście, drobne odstępstwa są dopuszczalne, ale zawsze staraj się wracać do głównego schematu.
  4. Wprowadź rytuały: Przed snem (np. kąpiel, czytanie książki), przed wyjściem do szkoły (np. pakowanie plecaka, śniadanie). Rytuały pomagają dziecku przygotować się na kolejny etap dnia.
  5. Elastyczność w granicach: Pozwól na niewielkie modyfikacje, ale zawsze wracaj do głównego schematu. Pamiętaj, że rutyna ma wspierać, a nie dusić.

Komunikacja bez krzyku: Jak wydawać polecenia, by być usłyszanym?

Skuteczna komunikacja z dzieckiem z ADHD to sztuka, którą można opanować. Często rodzice czują się sfrustrowani, bo mają wrażenie, że ich dziecko ich nie słucha. Problem często leży w sposobie komunikacji. Oto strategie, które pomogą Ci być usłyszanym:

  • Nawiąż kontakt wzrokowy: Zanim zaczniesz mówić, upewnij się, że dziecko cię słucha. Kucnij, dotknij ramienia, użyj imienia.
  • Mów krótko i konkretnie: Unikaj długich, złożonych zdań i wielokrotnych instrukcji. Dziecko z ADHD ma trudności z przetwarzaniem wielu informacji naraz.
  • Używaj języka pozytywnego: Zamiast "Nie biegaj", powiedz "Chodź spokojnie". Zamiast "Nie bałagań", powiedz "Odłóż zabawki na miejsce". Skup się na tym, co dziecko ma zrobić, a nie czego ma nie robić.
  • Daj jedno polecenie na raz: Poczekaj, aż jedno zostanie wykonane, zanim dasz kolejne. To zmniejsza przeciążenie informacyjne.
  • Poproś o powtórzenie: Upewnij się, że dziecko zrozumiało, co ma zrobić. Możesz poprosić: "Powiedz mi, co teraz masz zrobić?".

Poskromić chaos: Proste triki na organizację przestrzeni i obowiązków

Chaos w otoczeniu często odzwierciedla chaos w głowie dziecka z ADHD. Pomoc w organizacji przestrzeni i obowiązków to inwestycja w jego samodzielność i spokój. Oto sprawdzone triki:

  • Strefy funkcjonalne: Wyznacz konkretne miejsca na zabawę, naukę, jedzenie, odpoczynek. Dziecko powinno wiedzieć, gdzie co się dzieje.
  • Pojemniki i etykiety: Używaj przezroczystych pojemników z etykietami (lub obrazkami) na zabawki, ubrania, przybory szkolne. To ułatwia odkładanie i znajdowanie rzeczy.
  • Codzienna lista zadań: Stwórz prostą listę obowiązków (np. rano: ubierz się, zjedz śniadanie, umyj zęby), którą dziecko może odhaczać lub przekładać magnesy.
  • Minimalizm: Ogranicz liczbę rzeczy w otoczeniu dziecka, aby zmniejszyć rozpraszacze. Im mniej przedmiotów, tym łatwiej utrzymać porządek.
  • System "miejsce na wszystko": Naucz dziecko odkładać rzeczy zawsze w to samo miejsce. Konsekwencja w tym nawyku przynosi długoterminowe efekty.

Zamiast kar: Odkryj siłę pozytywnych wzmocnień i konsekwencji

Kary, zwłaszcza te fizyczne czy emocjonalne, rzadko przynoszą trwałe efekty w pracy z dzieckiem z ADHD. Wręcz przeciwnie, mogą pogłębiać frustrację i obniżać poczucie wartości. Z mojego doświadczenia, pozytywne wzmocnienia są znacznie skuteczniejsze. Skupiamy się na nagradzaniu pożądanych zachowań, co buduje motywację i uczy dziecko, co robi dobrze. Zamiast kar, stosujemy naturalne i logiczne konsekwencje, które są bezpośrednio związane z zachowaniem.

Pożądane zachowanie Wzmocnienie / Konsekwencja
Dziecko spokojnie odrabia lekcje przez 15 minut Ustna pochwała ("Świetnie się skupiłeś!"), możliwość wyboru krótkiej zabawy.
Dziecko posprzątało zabawki po zabawie Dodatkowy czas na ulubioną aktywność, naklejka w tabeli nagród, wspólne czytanie książki.
Dziecko użyło "kącika wyciszenia" zamiast wybuchu złości Docenienie wysiłku i umiejętności samoregulacji, spokojna rozmowa o tym, co pomogło się uspokoić.
Dziecko nie odłożyło zabawki na miejsce Zabawka zostaje odłożona przez rodzica na pewien czas (np. do pudełka "na później"), co jest naturalną konsekwencją braku porządku.

Gdy emocje biorą górę: pomóż dziecku (i sobie) radzić sobie ze złością i frustracją

Dzieci z ADHD często mają trudności z regulacją emocji, co może prowadzić do gwałtownych wybuchów złości, frustracji czy smutku. To wyzwanie zarówno dla dziecka, jak i dla rodzica. Moim celem jest pomóc Wam znaleźć sposoby na konstruktywne radzenie sobie z tymi trudnościami.

Naucz dziecko nazywać emocje: Pierwszy krok do samokontroli

Z mojego doświadczenia wynika, że klucz do samokontroli zaczyna się od zrozumienia. Dziecko, które potrafi nazwać to, co czuje, ma większą szansę na świadome zarządzanie swoimi reakcjami. Wiele dzieci z ADHD ma trudności z rozpoznawaniem i wyrażaniem emocji w konstruktywny sposób. Możesz pomóc, używając prostych ćwiczeń:

  • Rozmawiajcie o uczuciach: Podczas codziennych rozmów pytaj: "Jak się czujesz?", "Co cię dziś ucieszyło/zasmuciło?".
  • Używaj kart emocji: Wizualne przedstawienia różnych emocji mogą pomóc dziecku je zidentyfikować.
  • Czytajcie książki o emocjach: Wiele książek dla dzieci porusza temat uczuć, co może być świetnym punktem wyjścia do rozmowy.
  • Bądź wzorem: Mów o swoich emocjach: "Jestem teraz zmęczony/a", "Cieszę się, że...".

Twój "kącik złości": Stwórz bezpieczne miejsce do wyciszenia

Kącik wyciszenia to nie kara, ale bezpieczna przystań, gdzie dziecko może się uspokoić, gdy emocje biorą górę. To miejsce, do którego dziecko udaje się z własnej woli (lub jest delikatnie zachęcone), aby odzyskać równowagę. Jak go urządzić?

  • Wybierz spokojny kąt pokoju, z dala od głównych szlaków komunikacyjnych.
  • Wyposaż go w miękkie poduszki, koce, może mały namiot lub tipi, które zapewnią poczucie bezpieczeństwa.
  • Dodaj elementy sensoryczne: miękkie zabawki do ściskania, książki z obrazkami, małą lampkę, może słuchawki wyciszające.
  • Wytłumacz dziecku, że to jego miejsce, gdzie może być samo ze swoimi emocjami, a Ty będziesz w pobliżu, gdy będzie Cię potrzebować.

Jak reagować na wybuch? Praktyczny przewodnik dla rodzica

Gwałtowne wybuchy emocji u dziecka z ADHD są wyczerpujące, ale Twoja reakcja jest kluczowa. Pamiętaj, że w tym momencie dziecko traci kontrolę i potrzebuje Twojego spokoju, a nie eskalacji konfliktu. Oto mój przewodnik krok po kroku:

  1. Zachowaj spokój: To najtrudniejsze, ale najważniejsze. Oddychaj głęboko. Twoja spokojna postawa pomoże dziecku się uspokoić.
  2. Zapewnij bezpieczeństwo: Usuń potencjalne zagrożenia z otoczenia dziecka (np. ostre przedmioty) i upewnij się, że dziecko nie zrobi sobie krzywdy.
  3. Nie eskaluj: Unikaj krzyku, kłótni, moralizowania czy prób racjonalizowania w trakcie wybuchu. To nie jest moment na naukę.
  4. Daj przestrzeń: Jeśli to możliwe i bezpieczne, pozwól dziecku na wyładowanie emocji w "kąciku wyciszenia". Możesz powiedzieć: "Widzę, że jesteś bardzo zdenerwowany. Idź do swojego kącika, a ja poczekam, aż będziesz gotowy/a porozmawiać".
  5. Poczekaj na uspokojenie: Rozmowę rozpocznij dopiero, gdy dziecko jest spokojne i gotowe do słuchania.
  6. Rozmawiaj o emocjach: Pomóż dziecku nazwać to, co czuło, co mogło być przyczyną wybuchu i co mogło zrobić inaczej. Skup się na rozwiązaniach na przyszłość.

Pamiętaj o sobie! Dlaczego Twoja równowaga jest kluczowa dla dziecka?

Opieka nad dzieckiem z ADHD jest wymagająca i może prowadzić do wypalenia. Z własnego doświadczenia wiem, że rodzic, który dba o swoje zdrowie psychiczne, jest w stanie lepiej wspierać dziecko. Nie możesz wylać z pustego naczynia. Znajdź czas na własne potrzeby, nawet jeśli to tylko krótki spacer, chwila z książką czy rozmowa z przyjacielem. Szukaj wsparcia u partnera, rodziny, przyjaciół. W Polsce dostępne są grupy wsparcia dla rodziców dzieci z ADHD, warsztaty psychoedukacyjne, a w razie potrzeby, również terapia indywidualna. Pamiętaj, że dbanie o siebie to nie egoizm, lecz konieczność, aby móc być stabilnym i kochającym oparciem dla swojego dziecka.

dziecko z adhd w szkole dostosowania wsparcie nauczyciela

Dziecko z ADHD w polskiej szkole: Twoje prawa i skuteczne metody współpracy

Szkoła to środowisko, które dla dziecka z ADHD może być zarówno źródłem sukcesów, jak i ogromnych frustracji. Jako rodzic masz prawo i obowiązek zadbać o to, by system edukacji wspierał Twoje dziecko w jak najlepszy sposób. Kluczem jest wiedza o prawach i umiejętność budowania współpracy z kadrą pedagogiczną.

Opinia z poradni to Twoja tarcza: Co gwarantuje i jak ją uzyskać?

Opinia z poradni psychologiczno-pedagogicznej (PPP) to dokument, który gwarantuje Twojemu dziecku z ADHD prawo do specjalnych dostosowań w polskiej szkole. Bez niej, nauczyciele mają ograniczone możliwości wprowadzania indywidualnych rozwiązań. Co gwarantuje opinia?

  • Prawo do dostosowań: Szkoła jest zobowiązana dostosować metody i formy pracy do indywidualnych potrzeb ucznia, zgodnie z zaleceniami PPP.
  • Wsparcie psychologiczno-pedagogiczne: Dziecko może korzystać z zajęć korekcyjno-kompensacyjnych, rewalidacyjnych (jeśli ma orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego), terapii pedagogicznej czy wsparcia psychologa szkolnego.
  • Możliwość wydłużenia czasu na sprawdziany: I inne formy oceny.

Jak uzyskać opinię? Oto ścieżka krok po kroku:

  • Pierwszy kontakt: Zazwyczaj zaczyna się od skierowania od pediatry lub lekarza rodzinnego do poradni psychologiczno-pedagogicznej.
  • Wizyta w PPP: Skontaktuj się z wybraną poradnią.
  • Badania: Dziecko przejdzie badania psychologiczne i pedagogiczne, które ocenią jego funkcjonowanie poznawcze, emocjonalne i społeczne. Często wykorzystuje się testy uwagi, pamięci czy testy Conners 3.
  • Wywiad z rodzicami: Psycholog przeprowadzi szczegółowy wywiad na temat rozwoju dziecka, jego zachowań w domu i w szkole.
  • Obserwacja dziecka: Czasem psycholog może obserwować dziecko w szkole.
  • Ważność opinii: Opinia ma określony czas ważności i wymaga aktualizacji, zazwyczaj co kilka lat.

Jak rozmawiać z nauczycielem, żeby stał się Twoim sojusznikiem?

Nauczyciel może być Twoim największym sojusznikiem lub źródłem frustracji. Kluczem jest budowanie współpracy opartej na wzajemnym szacunku i zrozumieniu. Zamiast stawiać roszczenia, staraj się być partnerem w procesie edukacji:

  • Umów się na spotkanie: Nie rozmawiaj o ADHD "na szybko" na korytarzu. Poproś o dłuższą rozmowę, najlepiej na początku roku szkolnego.
  • Dziel się wiedzą: Krótko i rzeczowo wyjaśnij, czym jest ADHD i jak wpływa na Twoje dziecko. Możesz przynieść materiały informacyjne.
  • Opowiedz o mocnych stronach: Podkreśl talenty i zainteresowania dziecka. To pomoże nauczycielowi spojrzeć na nie szerzej.
  • Przedstaw konkretne potrzeby: Odwołaj się do zaleceń z opinii PPP i wspólnie z nauczycielem zastanówcie się, jak je wdrożyć.
  • Bądź otwarty na sugestie: Nauczyciel spędza z dzieckiem wiele godzin. Może mieć cenne obserwacje i pomysły.
  • Utrzymuj regularny kontakt: Nie tylko, gdy pojawiają się problemy. Krótkie wiadomości o sukcesach dziecka budują pozytywną relację.

Konkretne dostosowania, o które warto poprosić: od miejsca w ławce po formę sprawdzianów

Dzięki opinii z PPP możesz wnioskować o szereg dostosowań, które znacząco poprawią funkcjonowanie dziecka w środowisku szkolnym. Oto najczęstsze i najbardziej skuteczne:

  • Miejsce w klasie: Poproś o posadzenie dziecka blisko nauczyciela, z dala od okna, drzwi i innych rozpraszaczy. Może to być pierwsza ławka.
  • Dostosowanie formy pracy: Dzielenie zadań na mniejsze części, częste krótkie przerwy w trakcie lekcji, możliwość pracy w mniejszej grupie.
  • Wydłużony czas: Na sprawdziany, kartkówki i prace pisemne. Dziecko z ADHD potrzebuje więcej czasu na przetworzenie informacji i zorganizowanie odpowiedzi.
  • Dodatkowe instrukcje: Powtarzanie instrukcji, upewnianie się, że dziecko je zrozumiało, wizualne wsparcie (np. zapisywanie kluczowych punktów na tablicy).
  • Pomoc nauczyciela wspomagającego: Jeśli opinia PPP to zaleca, dziecko ma prawo do wsparcia dodatkowej osoby w klasie.
  • System nagród i motywacji: Wspólnie z nauczycielem możecie opracować system nagradzania za postępy w nauce i zachowaniu.

Odrabianie lekcji bez łez: Jak zorganizować naukę w domu?

Odrabianie lekcji to często pole bitwy. Z odpowiednią organizacją i strategiami można jednak zminimalizować frustrację i zwiększyć efektywność. Oto moje sprawdzone metody:

  1. Stałe miejsce do nauki: Ciche, uporządkowane, wolne od rozpraszaczy. Niech to będzie tylko i wyłącznie miejsce do nauki.
  2. Krótkie sesje: Dziel naukę na 15-20 minutowe bloki z krótkimi, 5-minutowymi przerwami. Dłuższe sesje są nieefektywne.
  3. Wizualny timer: Użyj timera, który dziecko widzi (np. klepsydra, minutnik z kolorową tarczą), aby wiedziało, ile czasu zostało do końca zadania.
  4. Jedno zadanie na raz: Skup się na ukończeniu jednego zadania, zanim przejdziesz do kolejnego. Zbyt wiele otwartych książek i zeszytów to przepis na chaos.
  5. Aktywne przerwy: Pozwól dziecku na ruch w trakcie przerw. Może to być kilka przysiadów, skakanie na skakance, krótki spacer.
  6. Pomoc w organizacji: Wspieraj dziecko w planowaniu i rozpoczynaniu zadań. Pomóż mu rozłożyć materiał, ale nie rób za niego.

Profesjonalna pomoc: kiedy i gdzie szukać wsparcia w Polsce?

Diagnoza ADHD to początek drogi, a nie jej koniec. Kluczowe jest znalezienie odpowiedniego wsparcia i terapii, które pomogą dziecku rozwijać się i funkcjonować w pełni. W Polsce dostępnych jest wiele form profesjonalnej pomocy, które warto poznać.

Ścieżka diagnostyczna krok po kroku: Od pediatry do psychiatry

Proces diagnostyczny ADHD w Polsce jest wieloetapowy i wymaga współpracy wielu specjalistów. Nie jest to szybka ścieżka, ale jej dokładność jest kluczowa dla postawienia prawidłowej diagnozy i zaplanowania skutecznej terapii. Oto, jak zazwyczaj wygląda:

  1. Pierwszy kontakt z pediatrą: Zazwyczaj to pediatra, który obserwuje niepokojące objawy u dziecka, jest pierwszym punktem kontaktu. Zgłoś swoje obserwacje, a on może wstępnie ocenić sytuację.
  2. Skierowanie do specjalistów: Pediatra zazwyczaj wystawia skierowanie do psychiatry dziecięcego, neurologa lub psychologa.
  3. Konsultacja psychologiczna: Psycholog przeprowadzi szczegółowy wywiad z rodzicami na temat rozwoju dziecka, jego zachowań w domu i w szkole. Następnie przeprowadzi obserwację dziecka oraz testy psychologiczne (np. testy uwagi, testy Conners 3), które pomagają ocenić funkcje poznawcze i behawioralne.
  4. Konsultacja psychiatryczna/neurologiczna: Psychiatra dziecięcy lub neurolog przeprowadzi ocenę medyczną, wykluczy inne schorzenia, które mogą dawać podobne objawy, i na podstawie zebranych informacji postawi ostateczną diagnozę ADHD.
  5. Opinia ze szkoły: Bardzo ważnym elementem diagnostyki jest zebranie informacji od nauczycieli o funkcjonowaniu dziecka w środowisku szkolnym. Często psycholog prosi o wypełnienie specjalnych kwestionariuszy.
  6. Wieloetapowa diagnoza: Podkreślam, że diagnoza jest procesem i wymaga cierpliwości. Ważne jest, aby zaufać specjalistom i dostarczyć im jak najwięcej informacji.

Terapia behawioralna i TUS: Na czym polegają i jakie dają efekty?

W Polsce leczenie ADHD jest kompleksowe i opiera się przede wszystkim na terapiach niefarmakologicznych. Dwie z najskuteczniejszych to terapia behawioralna i Trening Umiejętności Społecznych (TUS).

Terapia behawioralna: Jest to jedna z najskuteczniejszych form terapii ADHD. Skupia się na zmianie niepożądanych zachowań poprzez system nagród i konsekwencji, naukę nowych umiejętności i strategii radzenia sobie. Terapeuta pracuje z dzieckiem i rodzicami, ucząc ich, jak modyfikować środowisko i reakcje, aby wspierać pożądane zachowania. Celem jest poprawa samokontroli, koncentracji i funkcjonowania w codziennym życiu.

Trening Umiejętności Społecznych (TUS): Pomaga dzieciom z ADHD rozwijać kompetencje społeczne, które często są osłabione z powodu impulsywności czy trudności z odczytywaniem sygnałów społecznych. Podczas TUS dzieci uczą się komunikacji, rozwiązywania konfliktów, rozpoznawania emocji (swoich i innych), budowania relacji z rówieśnikami i przestrzegania norm społecznych. Zajęcia odbywają się zazwyczaj w małych grupach, co pozwala na praktyczne ćwiczenie nowych umiejętności.

Leczenie farmakologiczne: Kiedy jest konieczne i co warto o nim wiedzieć?

Leczenie farmakologiczne ADHD jest zalecane w przypadku nasilonych objawów, gdy terapie niefarmakologiczne są niewystarczające lub gdy objawy znacząco utrudniają funkcjonowanie dziecka. Decyzję o wdrożeniu farmakoterapii zawsze podejmuje psychiatra dziecięcy po dokładnej diagnozie i ocenie stanu dziecka. Najczęściej stosowane leki to leki stymulujące, takie jak metylofenidat. Jak działają?

  • Zwiększają dostępność neuroprzekaźników (dopaminy i noradrenaliny) w mózgu, co poprawia koncentrację, zmniejsza impulsywność i nadpobudliwość.
  • Są dostępne na receptę i częściowo refundowane w Polsce.
  • Potencjalne skutki uboczne mogą obejmować: zmniejszenie apetytu, problemy ze snem, bóle głowy, bóle brzucha. Zazwyczaj są one łagodne i ustępują po pewnym czasie lub po dostosowaniu dawki.

Ważne jest, aby leczenie farmakologiczne było zawsze monitorowane przez lekarza i stanowiło element kompleksowego planu terapeutycznego, często w połączeniu z terapią behawioralną.

Przeczytaj również: Krzesełko rosnące z dzieckiem: które wybrać? Pełny przewodnik

Grupy wsparcia i warsztaty: Znajdź siłę w społeczności innych rodziców

Opieka nad dzieckiem z ADHD to maraton, a nie sprint. Dlatego wsparcie dla rodziców jest absolutnie kluczowe. Nie musisz przechodzić przez to sam/sama. W Polsce dostępne są różnorodne formy wsparcia:

  • Grupy wsparcia: Zarówno stacjonarne, jak i online. Dają możliwość dzielenia się doświadczeniami, frustracjami i sukcesami z innymi rodzicami, którzy rozumieją, przez co przechodzisz. To nieocenione źródło pocieszenia i praktycznych porad.
  • Warsztaty psychoedukacyjne: Oferowane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, fundacje czy prywatne ośrodki. Uczą konkretnych strategii radzenia sobie z wyzwaniami ADHD w domu i w szkole.
  • Terapia rodzinna: Może pomóc całej rodzinie w lepszym zrozumieniu i komunikacji, gdy ADHD wpływa na dynamikę relacji.

Zachęcam Cię do aktywnego poszukiwania i korzystania z tych form wsparcia. Dbanie o własne zdrowie psychiczne i poczucie kompetencji to najlepsza inwestycja w przyszłość Twojego dziecka i spokój całej rodziny.

Źródło:

[1]

https://euromedis.pl/jak-pomoc-dziecku-z-adhd/

[2]

http://www.poradnia.bydgoszcz.pl/index.php/specjalne-potrzeby-edukacyjne/34-wskazowki-ktore-ulatwia-zycie-dziecka-z-adhd

[3]

https://fundacjaidylla.org/jak-radzic-sobie-z-wyzwaniami-emocjonalnymi-dzieci-z-adhd/

[4]

https://centrumalma.pl/brak-kontroli-nad-impulsem-u-dzieci-z-adhd/

FAQ - Najczęstsze pytania

ADHD to neurologiczne zaburzenie rozwojowe, wpływające na uwagę, ruchliwość i impulsywność. Nie jest wynikiem złego wychowania ani lenistwa. Zachowania dziecka wynikają z odmiennej pracy mózgu, a nie złośliwości, co jest kluczowe dla zrozumienia i akceptacji.

Klucz to zachowanie spokoju, zapewnienie bezpieczeństwa i unikanie eskalacji. Daj dziecku przestrzeń (np. "kącik wyciszenia"). Rozmawiajcie o emocjach dopiero, gdy dziecko się uspokoi, pomagając mu nazwać uczucia i szukać konstruktywnych rozwiązań.

Opinia z poradni psychologiczno-pedagogicznej gwarantuje dostosowania: miejsce w ławce, wydłużony czas na sprawdziany, dzielenie zadań na mniejsze części, dodatkowe instrukcje czy pomoc nauczyciela wspomagającego. Kluczowa jest otwarta współpraca z nauczycielami.

W Polsce dostępne są terapie niefarmakologiczne, takie jak terapia behawioralna, Trening Umiejętności Społecznych (TUS) oraz psychoedukacja dla rodziców. W przypadku nasilonych objawów psychiatra może zalecić leczenie farmakologiczne, np. metylofenidatem.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Tagi:

Udostępnij artykuł

Jacek Szczepański

Jacek Szczepański

Jestem Jacek Szczepański, pasjonat tematów związanych z dziećmi i rodzicielstwem, z ponad dziesięcioletnim doświadczeniem w pracy z rodzinami. Specjalizuję się w psychologii rozwoju dzieci oraz w praktycznych aspektach wychowania, co pozwala mi na efektywne dzielenie się wiedzą i doświadczeniem z innymi rodzicami. Moje podejście opiera się na zrozumieniu indywidualnych potrzeb dzieci oraz na budowaniu zdrowych relacji w rodzinie. Ukończyłem studia z zakresu pedagogiki i psychologii, co daje mi solidne fundamenty do analizy i opisywania wyzwań, przed którymi stają rodzice. Moim celem jest dostarczanie rzetelnych informacji oraz praktycznych wskazówek, które pomogą w codziennym wychowaniu dzieci. Wierzę, że każdy rodzic zasługuje na wsparcie i inspirację, dlatego piszę z myślą o stworzeniu przestrzeni, w której będziemy mogli dzielić się doświadczeniami i uczyć od siebie nawzajem.

Napisz komentarz

Share your thoughts with the community

Dziecko z ADHD: Jak postępować? Sprawdzone strategie dla rodziców